AB 6. Çerçeve Programıkapsamında 48 ortağın yürüttüğü WearITWork
(Giyilebilen Bilgisayar)projesi ile bilgisayarlar, endüstriyel
ortamlardaki kıyafetlere entegre edilecek şekilde tasarlanıyor.



Kemer ve ceket gibi aksesuarlarla kullanılan maksimum 500
gramağırlığındaki sistem, gösterge, kamera, bilgisayar, alıcı ve güç
kaynağından oluşuyor.



Gelecek yıl tamamlanacak projenin, otomotivden sağlığa, itfaiyeden uçak
yapım ve bakımına kadar çeşitli iş kollarında yaygın kullanımı
öngörülüyor.



Projenin Türkiye'den tek ortağı Mobilera Bilişim ve İletişim
Teknolojileri Tic. A.Ş'nin yönetici ortağı Zeynep Sarılar Akaltan,
giyilebilen bilgisayar projesinin AB Çerçeve Programları tarafından iki
yıl önce onaylandığını söyledi. Akaltan, Almanya'dan Bremen
Üniversitesinin yönettiği projenin küçük, orta ve büyük ölçekli
işletmeler, üniversiteler ve araştırma kuruluşlarının da aralarında
bulunduğu 48 ortaklı konsorsiyumu ile AB Çerçeve programları arasındaki
en büyük projelerden biri olduğunu belirtti.



Gelecek yıl tamamlanacak projenin ana hedefinin, bilgisayar
sistemlerinin endüstriyel ortamlardaki kıyafetlere entegrasyonunun
uygulanabilirliği olduğunu söyleyen Akaltan, giyilebilen bilgisayar
projesindeki çalışmaların 8 iş paketi üzerinden devam ettiğini bildirdi.



OTOMOTİV ÜRETİMİNDE PERFORMANS ARTIŞI



Akaltan, otomotiv sektöründe sık eleman değişimi nedeniyle yeni
elemanların eğitiminden kaynaklanan çeşitli sıkıntıların bulunduğunu
belirterek, giyilebilen bilgisayarların sektörde kullanılmasıyla bu
sıkıntıların en aza indirgeneceğini söyledi. Akaltan, "Giyilebilen
bilgisayarların rahat kullanımı, kolay anlaşılır yazılımları ve esnek
özellikleri, çalışanların sisteme kısa sürede adapte olmalarını
sağlayacak. Böylece üretim bandının durması gibi sonuçlara varan
sorunlar da ortadan kalkacak" dedi.



HASTANE ÇALIŞANLARINDA İLETİŞİM SAĞLAYACAK



Giyilebilen bilgisayarların sağlık sektöründe de kullanılmasının
öngörüldüğünü ifade eden Akaltan, yeni bilgisayarlarla hastanelerde
teşhis ve tedavide doktorların hastane personeliyle rahat, hızlı ve
hatasız her türlü iletişim kurabileceğini söyledi.



Hastalara uygulanacak tetkik, tahlil, ilaç yazımı gibi her türlü
işlemin sesli ve görüntülü olarak dijital kayıt altına alınacağını
anlatan Akaltan, "Doktor, tüm bu bilgileri üzerindeki giyilebilen
bilgisayarlar aracılığıyla otomatik olarak alacak. Bu bilgisayarları,
doktor, hemşire ve hasta da taşıyabilecek" dedi.



UÇAK VE HELİKOPTER BAKIMI



Uçak ve helikopterlerde karmaşık bakım işlemleri bulunduğuna ve bu
sektörde de giyilebilen bilgisayarların kullanılacağına dikkati çeken

Akaltan, "Giyilebilen bilgisayarlar, bu gibi durumlarda çalışanların
sesli ve görüntülü komutlarla yönlendirilmesini sağlayacak. Bir nevi,
çalışanların asistanı gibi olacak. Arızalarda gereken tüm sıralı
adımlar bilgisayarda yüklü olacak. Çalışanın yaptığı işlemleri
kaydedecek ve sonrasındaki adımları da sırasıyla komut verebilecek"
diye konuştu.



ACİL DURUM SENARYOLARI



Acil durum senaryolarında ise giyilebilen bilgisayarların pilot
çalışmaolarak itfaiye teşkilatında uygulandığını aktaran Akaltan, bu
sistemde

de merkezle itfaiye arasında iletişim sağlanmasının amaçlandığını söyledi.



İtfaiye teşkilatında çalışanların zor ortam koşullarından etkilendiğine
işaret eden Akaltan, şöyle devam etti: "İtfaiye çalışmalarında yoğun
dumandan ve sıcaklıktan dolayı görüş alanı düşebiliyor. Bu tür zor
koşullarda kullanıcı ile merkezin bağlantısının devam etmesi önemli.
İtfaiye birliklerinin kendi aralarında haberleşme kurabilmelerinde
bilgisayarların kullanılmasını öngörüyoruz.



Bunun yanında sistem sayesinde çalışanın işini kolaylaştıracak
uygulamaların eklenmesi söz konusu. Örneğin uygulamalarda daha önce bir
ekip tarafından aranan bir odanın aranmamasını ya da bir monitör
yardımıyla itfaiyecinin aradığı bir alanın arkasını görebilmesini
hedefliyoruz."



SİSTEM NASIL ÇALIŞIYOR?



Projenin temelinde, hareket ve yükseklik gibi sensörler kullanılarak
geliştirilen donanımlar ile kullanıcının hareketleri, ortam koşulları ve

bilgileri algılanıyor. Çeşitli kaynaklardan elde edilen bu veriler,
karar verme ve yorumlama uygulamaları sayesinde anlamlı bilgilere
dönüştürülüp, giyilebilen ekipmanlara aktarılıyor. Ekipmanların
ağırlığı, çalışana ek bir yük getirmemesi için maksimum 500 gram
civarında tasarlanıyor.



Giyilebilen sistem içinde geliştirilen donanımlar arasında ekran
görüntüsünün, gözlük şeklinde gözün önüne getirilmesini sağlayan ve Carl

Zeiss tarafından hazırlanan giyilebilen başlık, ETH tarafından
hazırlanan, kemer olarak takılabilir formatta taşınabilir bilgisayar,
otomotiv sektöründe üretim kontrolünde kullanılan, sensör yüzeyli
giyilebilen eldiven tarzında ekipmanlar bulunuyor.



TÜBİTAK NE DİYOR?



TÜBİTAK AB Çerçeve Programları Ulusal Koordinatörü Hüseyin Güler,
projeile ilgili yaptığı açıklamada, giyilebilen bilgisayar projesinin
çokortaklı olmasına değinerek, Türk araştırmacıların da bu tür
projelerdeyer almasının önemini anlattı. AB Çerçeve Programları'nın
çıkış felsefesinin kamuoyunda sıkça dile getirildiği gibi fon sağlamak
olmadığını, birden fazla kuruluşun bir araya gelerek rekabet
öncesiortak teknolojiler geliştirme ortamı sağlamak olduğunu söyleyen
Güler, şunları kaydetti:



"Bugün de dünyada teknoloji ve yeniliğin öncüsü olan şirketlerin on
yılöncesine göre daha yaygın bir şekilde bir araya gelerek Ar-Ge'ye
dayalı iş birlikleri oluşturduklarını, ortak araştırma platformları
kurduklarını gözlemliyoruz. AB Çerçeve programları 3-5 yıl sonrasının

teknolojilerinin geliştirildiği iş birliklerini destekliyor,
katılımcılarına teknolojik iş birliği konsorsiyumlarına giriş hakkı
tanıyor ve onları dünyanın önemli Ar-Ge oyuncularıyla buluşturuyor.